مجله پژوهش محتوای آموزشی و مفید در مجله اینترنتی پژوهش
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
تحلیل محتوای تبلیغات محصولات غذایی
تبلیغات محصولات غذایی تنها به دنبال معرفی یک کالا نیستند؛ آنها مجموعهای از نشانهها، نمادها و پیامهای پنهان را به کار میگیرند تا بر ذائقه، سبک زندگی و تصمیمات خرید مصرفکنندگان تأثیر بگذارند. تحلیل محتوای این تبلیغات به ما کمک میکند تا استراتژیهای اقناعی برندها را رمزگشایی کنیم.
۱. رویکردهای اصلی در تحلیل محتوا
برای بررسی یک آگهی غذایی، تحلیلگران معمولاً از دو روش استفاده میکنند:
-
تحلیل کمی: شمارش تکرار کلمات (مانند “سالم”، “طبیعی”، “خوشمزه”)، تعداد دفعات نمایش محصول و مدت زمان حضور چهرههای مشهور.
-
تحلیل کیفی (نشانهشناسی): بررسی رنگها، موسیقی، نورپردازی و استعارههایی که حس تازگی یا لذت را القا میکنند.
۲. محورهای کلیدی در تبلیغات مواد غذایی
در اکثر تبلیغات این حوزه، بر چند محور اصلی تمرکز میشود:
الف) سلامت و طبیعی بودن
استفاده از رنگ سبز، تصاویر مزارع آفتابی و واژگانی نظیر «بدون مواد نگهدارنده» یا «ارگانیک». هدف این است که فرآیند صنعتی تولید غذا در ذهن مخاطب به یک فرآیند سنتی و پاک تبدیل شود.
ب) لذت و وسوسه (Food Porn)
تمرکز بر روی جزئیات بصری تحریککننده؛ مانند صدای ترد شدن یک بیسکویت، بخار گرم روی سوپ، یا کش آمدن پنیر پیتزا. این تکنیک مستقیماً بخشهای مربوط به پاداش در مغز را هدف قرار میدهد.
ج) خانواده و سنت
بسیاری از برندها (بهویژه روغن، برنج یا رب گوجهفرنگی) محصول خود را در سفرههای پرجمعیت و در کنار مادربزرگها نمایش میدهند تا محصول را با مفاهیمی مثل «اصالت» و «عشق مادری» پیوند بزنند.
۳. استراتژیهای اقناعی (پرزنتاسیون)
تبلیغات غذایی از الگوهای خاصی برای متقاعد کردن استفاده میکنند:
-
برجستهسازی مزیت: تمرکز بر یک ویتامین خاص (مثلاً ویتامین D در شیر) در حالی که ممکن است میزان قند محصول نادیده گرفته شود.
-
استفاده از تاییدیه متخصصان: حضور فردی با روپوش سفید (نماد پزشک یا کارشناس تغذیه) برای ایجاد اعتماد علمی.
-
شخصیتبخشی: ایجاد کاراکترهای کارتونی برای جذب کودکان و ایجاد وفاداری به برند از سنین پایین.
| عنصر تبلیغاتی | هدف روانشناختی |
| رنگ قرمز و نارنجی | تحریک اشتها و ایجاد هیجان |
| موسیقی ریتمیک | ایجاد تداعی مثبت و ماندگاری در حافظه |
| نمایش فرآیند پخت | القای حس تازگی و خانگی بودن |
۴. اخلاق در تبلیغات غذایی
یکی از چالشهای جدی در تحلیل محتوا، بررسی صداقت تبلیغات است. تکنیکهایی مانند استفاده از چسب چوب به جای شیر در تبلیغات غلات صبحانه یا استفاده از روغن موتور برای براق نشان دادن مرغ سوخاری، فاصله میان «تصویر تبلیغاتی» و «واقعیت محصول» را نشان میدهد.
نتیجهگیری
تحلیل محتوای تبلیغات غذایی نشان میدهد که ما معمولاً نه خودِ محصول، بلکه «احساس» ناشی از آن را میخریم. افزایش سواد رسانهای به مصرفکننده کمک میکند تا مرز میان نیاز واقعی و نیاز کاذب ایجاد شده توسط تکنیکهای تبلیغاتی را تشخیص دهد.
بررسی تاثیر بازاریابی دیجیتال بر رفتار مصرفکننده
اعتیاد به شبکههای اجتماعی و راههای مقابله با آن
